Proof of concept laten maken: wat het is, wat het kost en wanneer je het overslaat

Een proof of concept is een kleine, gerichte test die bewijst dat een idee technisch haalbaar is, voordat je er een heel budget in stopt. Geen werkend product dus, en ook geen mooi klikbaar ontwerp. Gewoon bewijs dat de aanpak klopt.

Wij bouwen ze vooral rond AI-vraagstukken, en daar ligt de prijs tussen €5.000 en €15.000. Een MVP bouwen kost doorgaans 8 tot 16 weken; een POC is korter en kleiner. In dit artikel lees je wat een POC precies is, hoe hij verschilt van een prototype en een MVP, wat hij kost en wanneer je hem beter overslaat.

Wat is een proof of concept precies?

Een proof of concept (POC) is bewijs dat iets kan, niet een product dat af is. Je beantwoordt één scherpe vraag: werkt deze techniek op onze situatie, met onze data? Alles wat daar niet aan bijdraagt laat je weg. Geen design, geen randfuncties, geen gebruikersbeheer.

In klantgesprekken merken we dat dit vooraf duidelijk moet zijn. Een opdrachtgever die een POC ziet en denkt “dit is toch bijna een app”, raakt teleurgesteld. Wat je ziet is een illustratie van een aanpak, geen eindresultaat. Wij zeggen het daarom expliciet in de eerste sessie: dit gaat lelijk zijn, en dat is precies goed.

Voorbeelden van vragen die zich lenen voor een POC: kan een taalmodel onze inkomende orders in vrije tekst correct omzetten naar orderregels? Kan onze app data uitlezen uit die specifieke hardware? Laat dat ERP-systeem een koppeling toe waar wij bij kunnen? Dat zijn allemaal ja-of-nee-vragen met geld eraan vast.

Voordat we bouwen tekenen we het proces vaak eerst uit, zodat helder is welk stukje we gaan bewijzen. Zo deden we dat ook bij OTN Implants, waar het hele productieproces eerst op een digitaal whiteboard stond.

Proof of concept versus prototype versus MVP

Een POC bewijst dat iets technisch kan, een prototype laat zien hoe iets aanvoelt, en een MVP is de eerste echte versie die gebruikers in handen krijgen. Die drie worden door elkaar gebruikt, en dat is niet onschuldig. Het bepaalt namelijk wat je volgende stap is en wat je budget moet zijn.

Meer uitleg per begrip staat in onze artikelen over wat een prototype is en de MVP betekenis. Kort gezegd: de POC gaat over techniek, het prototype over ervaring, de MVP over markt.

Onze mening: het klassieke advies om altijd met een POC te beginnen is achterhaald. Voor standaard webapplicaties en apps is de techniek allang bewezen. Daar is een POC verkapte vertraging.

Wat kost een proof of concept?

Voor software in het algemeen hebben we geen vaste prijscategorie, want de vraag die je wilt beantwoorden bepaalt de omvang. Voor AI-toepassingen wel: een AI proof of concept, waarbij we één kans omzetten in een werkend prototype op jouw echte data, kost €5.000 tot €15.000. Dat is een fractie van wat je kwijt bent als je direct gaat bouwen en er halverwege achter komt dat het model op jouw data niet betrouwbaar genoeg is.

Weet je nog niet welke kans je moet testen, dan beginnen we een stap eerder. Een AI-assessment van één tot twee weken kost €2.500 tot €5.000 en levert een kansenlijst op, plus de scope voor de POC die het meest oplevert. Blijkt daarna dat de POC werkt, dan volgt de productie-integratie: de stap waarin het een echte feature wordt in je bestaande software, €15.000 tot €60.000 of meer.

Die driedeling is bewust. Je koopt per stap zekerheid in, en je kunt na elke stap stoppen. Hoe zo’n traject er technisch uitziet, beschrijven we in ons artikel over AI integratie in bestaande software.

Wanneer heb je een proof of concept nodig, en wanneer sla je hem over?

Doe een POC als er echte technische twijfel is. Werkt een AI-model goed genoeg op jouw data? Laat dat oude systeem een koppeling toe? Haalt die hardware de snelheid die je nodig hebt? Bij dit soort vragen is de kans op een dure misser reëel, en dan verdient een POC zichzelf terug.

Sla hem over als de techniek bewezen is en het vooral om gebruikerservaring of marktvraag gaat. Een klantportaal, een bedrijfsapp, een webshopkoppeling: dat hebben wij en anderen honderden keren gebouwd. Daar is een POC geen risicoreductie maar uitstel. Ga dan direct naar een prototype of een MVP.

Bij Berkleba ging het precies zo. We analyseerden 59.000 orders en 57.000 conversatielogs en kwamen op 16 AI-kansen. Welke we als eerste testen bepalen we altijd in overleg met de klant, en het werden er drie: een chatfunctie op hun eigen database, orders automatisch inboeken en het signaleren van klantverloop. Die zijn inmiddels live.

Zo ziet het platform eruit waar die AI-functies in terechtkomen, beschreven in de Berkleba webapp case.

Subsidie of voucher voor een proof of concept?

De regeling die klanten bij ons het vaakst noemen is de WBSO, de fiscale regeling voor speur- en ontwikkelingswerk. In overleg valt daar wat mee te doen bij een POC-traject. Reken er alleen op dat het wat voeten in de aarde heeft: aanvraagtermijnen, administratie en een onderbouwing van het ontwikkelwerk horen erbij.

Ons advies: kijk naar de voorwaarden voordat je de scope bepaalt, niet erna. De actuele regels staan op de WBSO-pagina van RVO. Weet ook dat een regeling die het onderzoek dekt, nog niet de bouw daarna dekt.

Zelf een proof of concept laten maken

Heb je een idee dat je eerst wilt bewijzen voordat je er echt in investeert? We denken graag mee over de kleinste stap die al zekerheid geeft. Soms is dat een POC van een paar weken, soms is ons eerlijke antwoord dat je die stap kunt overslaan en beter meteen kunt bouwen.

Gaat het om een AI-vraagstuk, kijk dan even op onze pagina over AI implementatie voor bedrijven. Wil je sparren over een app of app laten maken op maat? Neem gerust contact op. De koffie is op ons.